Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı bu konuda Kur’an’ın gösterdiği yönde doğru bir uygulama yapmaktadır. Kur’ân, namaz vakitleri konusunda gözlemi emrederken kameri takvim konusunu bilim adamları heyetince yapılacak hesaplara bırakmaktadır. Allah Teâlâ şöyle buyurur:

Ay ve güneş, bir hesaba göre hareket eder. (Rahman 55/5)

Güneşi aydınlık kaynağı, ayı da ışık yansıtıcısı yapan odur. Yılların sayısını ve hesabı bilesiniz diye ay için evreler belirlemiştir. Allah bunları, doğruları gösterir biçimde yaratmıştır. O bu âyetleri, bilen bir topluluk için ayrıntılı olarak açıklamaktadır. (Yunus 10/5)

Peygamberimiz zamanında bu hesabı yapabilecek bilim adamları olmadığı için o, tek çare olarak şöyle buyurmuştur:

“Biz ümmî bir toplumuz; hesabı ve yazıyı bilmiyoruz. Şunu biliriz ki ay, ya 29 veya 30 gündür”

“Hilâli (Ramazan hilâlini) görünce oruca başlayınız, hilâli (Şevval hilâlini) görünce bayram ediniz. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayınız.”

Çağımızda ay ve güneşin hareketlerini hesaplayacak ilim adamları yeterince vardır. Türkiye Diyanet İşleri Başkanlığı’nın önderliğinde 1978’de yapılan Uluslararası Ru’yet-i Hilal Konferansında doğru prensipler tespit edilmiştir. O günden sonra, hilalin dünyanın herhangi bir yerinde görülmesini esas alan takvimler, astronomlar ve din bilginlerinin birlikte yaptıkları çalışmalarla hazırlanmaktadır.

Bu yıl, Ramazan bayramının girdiğinin işareti olan Şevval hilali,l 8 Eylül 2010 günü, Güney Amerika’da Rio do Jenerio’da Türkiye saatiyle yaklaşık 23.40’da çıplak gözle görülebilecektir.

Konu ile ilgili teknik bilgiler şöyledir:

Rio do Jenerio

Enlem 22 derece 54 dakika

Boylam 43 derece batı.

Elogasyon açısı 7.8 derece.

Güneş ufkun 5 derece üstünde.

(Bu bilgiler İstanbul Üniversitesi Uzay Bilimleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Adnan ÖKTEN’den alınmıştır.)

Hiçbir ayette hilalin gözlemlenmesi emredilmemiştir. Tam tersi “bilen bir topluluk tarafından hesaplama yapılarak tespit edilmesi gereği” üzerinde durulmuştur. Böyle bir heyetin bulunmadığı dönemde Peygamber efendimizin tek çare olarak uyguladığı, hilalin çıplak gözle görülmesini prensip edinip uygulamaya devam etmek, kabul edilebilir bir durum değildir.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Gayret kullardan, başarı Allah’tandır.

Prof. Dr. Abdulaziz Bayındır
İ.Ü. İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi
Süleymaniye Vakfı – Din ve Fıtrat Araştırmaları Merkezi Başkanı